بازرسی دیگ بخار

بازرسی دیگ بخار

بازرسی دیگ بخار شامل آماده سازی دیگ بخار، ضخامت سنجی ، تست هیدرواستاتیک، بررسی لول کنترل دیگ بخار، بررسی پرشر سوئیچ، بررسی سوپاپ اطمینان، بررسی سنسور شعله و دیگر موارد بازرسی دیگ بخار می باشد

بازرسی دیگ بخار توسط شرکت آزما فرآیند اکسیر البرز
بازرسی دیگ بخار

تست و بازرسی دیــــگ بخــــار

دیگ بخار چیست؟

دیگ بخار دستگاهی برای تبدیل آب به بخار است. دیگ بخار شامل کوره‌ای است که در آن سوخت (گاز، گازوییل و یا امثالهم) توسط مشعل سوزانده می‌شود. سطوح انتقال حرارت به آب، همان جداره کوره، لوله‌های داخل دیگ بخار و شبکه جلو و عقب هستند. در بالای دیگ بخار فضایی وجود دارد که می‌توان بخار تولید شده را در آن جمع آوری کرد.

انواع دیگ بخار

دیگ بخار بر اساس اینکه محصولات ناشی از احتراق در داخل یا خارج لوله‌ها جریان داشته باشد به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

دیگ بخار فایرتیوب

دیگ بخار فایرتیوب بر اساس حرکت گازهای داغ ناشی از احتراق داخل کوره در لوله‌ها، توانایی گرم نمودن آب و تبدیل آن به فاز بخار را دارد. در این نوع دیگ بخار، آب درون محفظه اصلی (درام) قرار گرفته و در تماس با لوله‌های داغ عملیات انتقال حرارت انجام می‌شود.

در این روش معمولا ۳/۴ دیگ از آب پر شده و ۱/۴ آن را بخار تشکیل می‌دهد. لذا از این دیگ بخار می‌توان برای تولید بخار با ظرفیت ۵۰ کیلوگرم تا ۳۰ تن بر ساعت تا فشار ۲۵ بار و آبگرم به مقدار انرژی ۱۰۰ هزار تا ۱۶ میلیون کیلوکالری با راندمان حرارتی در حدود ۸۰ درصد استفاده نمود.

بازرسی دیگ بخار توسط شرکت آزما فرآیند اکسیر البرز
بازرسی دیگ بخار توسط شرکت آزما فرآیند اکسیر البرز

دیگ بخار واترتیوب

دیگ بخار واترتیوب نوعی از دیگ بخار است که آب درون لوله‌ها در جریان است. آتش که از بیرون به لوله‌ها برخورد می‌کند آب را به بخار تبدیل می‌کند. این نوع از دیگ‌های بخار واترتیوب برای فشار کاری بسیار بالا مورد استفاده قرار می‌گیرند. آتش تولید شده توسط مشعل در کوره یک جریان گاز داغ (دود) را تولید کرده که تمامی لوله ها را احاطه می‌کند.

دیگ‌های بخار واترتیوب یا همان دیگ لوله آبی (Water tube boiler) از انواع دیگ‌های فولادی است که برای کار در فشار‌های بالا ساخته می‌شوند. این دیگ‌ها تا فشارهایی بالاتر از ۱۰۰ بار نیز ساخته می‌شوند.

 استاندارد بازرسی دیگ بخار

بازرسی حین ساخت دیگ بخار و دیگ آب ‌داغ، مطابق قوانین سازمان ملی استاندارد دارای استانداردهای ۴۲۳۱ و ۷۹۱۱ است. استاندارد ملی دیگ بخار منشعب از استانداردهای بین‌المللی دیگ بخار و مخازن تحت فشار است. در طی سالیان مختلف و به دلیل نیاز صنعت، استانداردهای جدید نیز ترجمه شده و در دستور کار قرار گرفته‌اند.

الزام بازرسی دیگ بخار چیست؟

مطابق با ماده ۹ از بخش ۴ آیین نامه حفاظتی مولد های بخار و دیگ‌های آب‌گرم وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مولد بخار باید از داخل و خارج به وسیله بازرسان بصیر که از مقام صلاحیت‌دار اجازه داشته باشند. به ترتیب زیر بازرسی شوند:

  1. در حین ساخت
  2. بعد از نصب و قبل از راه اندازی
  3. حین هر تعمیرات اساسی و تجدید ساختمان مولد بخار
  4. منظماً در فواصل کمتر از یک سال

استاندارد قدیم دیگ بخار کدام است؟

در ایران معمولاً از استانداردهای آمریکایی در مقایسه با استانداردهای اروپایی استفاده می‌شود. دلیل این استفاده، بالاتر بودن ضرایب ایمنی استانداردهای آمریکایی و محدوده بازتر تلرانس‌ها در زمان ساخت است. علیرغم این موضوع، استفاده از استاندارد اروپایی (BS2790) برای ساخت دیگ بخار فایرتیوب رواج بیشتری دارد. استاندارد اروپایی برای ساخت دیگ بخار اندکی سهل‌گیرانه‌تر است.

در سال ۱۳۷۶ استاندارد BS2790 توسط تیمی متخصص ترجمه و تدوین شد. استفاده از این استاندارد در آن سال اجباری اعلام گردید. استاندارد ملی ایران استاندارد به شماره ISIRI 4231 ترجمه استاندارد BS2790 است.

استاندارد ملی دیگ بخار کدام است؟

فرآیند بازرسی حین ساخت دیگ بخار و مخازن تحت فشار بر اساس استاندارد ملی به شماره ISIRI 18132 است. این استاندارد از مهرماه سال ۹۳ به بعد اجباری اعلام گردیده است.

استاندارد BS 2790  یا ترجمه آن در ایران  ISIRI 4231 در سطح بین المللی منسوخ شده است. جایگزین این استاندارد BS EN 12953  بوده که در حال حاضر در حال تدوین است.

استاندارد جدید دیگ بخار کدام است؟

با توجه به منسوخ شدن مرجع اصلی استاندارد ملی ایران به شماره ۴۲۳۱، اخیرا استاندارد BS-EN 12953 در حال ترجمه و تدوین است. این استاندارد شامل ۱۴ بخش بوده که مراحل ترجمه و تدوین آن مراحل نهایی را می‌گذراند. شماره استاندارد ملی جدید ۲۲۱۵۶ بوده و پس از تکمیل کلیه بخش‌های آن، جایگزین استاندارد ملی به شماره ۴۲۳۱ خواهد شد.

لازم به ذکر است، تا پایان مراحل تدوین و ابلاغ استاندارد ملی ایران به شماره ۲۲۱۵۶، همچنان استاندارد ملی ایران به شماره ۴۲۳۱ جاری خواهد بود.

فرآیند بازرسی دیگ بخار و بویلرهای آبداغ حین ساخت مطابق قوانین سازمان ملی استاندارد ایران دارای استانداردهای اجباری به شماره ۴۲۳۱ و ۷۹۱۱ می‌باشد.

بازرسی دیگ بخار توسط شرکت آزما فرآیند اکسیر البرز
بازرسی دیگ بخار توسط شرکت آزما فرآیند اکسیر البرز

استاندارد ملی به شماره ۴۲۳۱  – دیگ های بخار و آبداغ

فرایند ساخت و بازرسی حین ساخت کلیه دیگ‌های بخار و آبداغ بر اساس استاندارد ملی به شماره ۴۲۳۱ انجام می‌پذیرد که جزو استانداردهای اجباری می باشد.

 این استاندارد مرجع در حال حاضر منسوخ و استاندارد EN 12953 جایگزین آن شده است. که توسط تیمی تخصصی مشتمل بر کارشناسان، متخصصان و شرکت‌های ذینفع صنعت دیگ و مخزن مجددا تهیه و با شماره استاندارد ملی ۲۲۱۵۶ تدوین شده است.

استاندارد ملی به شماره ۷۹۱۱ دیگ های آبگرم گرمایش مرکزی

همچنین فرایند بازرسی دیگ‌های آبگرم بر اساس استاندارد ملی ۷۹۱۱ انجام می‌شود که جزو استاندارد‌های اجباری می‌باشد. این استاندارد بر اساس استاندارد مرجع BS 855 : 1990 تهیه و تدوین شده است. دامنه کاربرد این استاندارد حداکثر تا ظرفیت ۲,۵۰۰,۰۰۰Kcal/h  و فشار کاری ۴.۵Bar می‌باشد. هرچند در صورت استفاده از یک منبع انبساط باز به عنوان بخش جدا نشدنی از پکیج بویلر، می‌توان حداکثر تا فشار ۶.۹Bar نیز از این استاندارد استفاده کرد.

 

تست‌های ادواری دیگ بخار شامل مراحل ذیل می باشد .

  • بازرسی ظاهری
  • ضخامت سنجی
  • هیدرواستاتیک
  • تجهیزات کنترلی
  • محفظه آبگیر
  • داخل کوره
سنسور شعله دیگ بخار در بازرسی دیگ بخار
سنسور شعله دیگ بخار در بازرسی دیگ بخار

مراحل و گردش کار بازرسی ادواری دیگ بخار

بازرسی دیگ بخار شامل مراحل ذیل می باشد :

کارشناسی کلی دیگ و تجهیزات آن

بررسی گزارش اپراتورهای دیگ بخار

باز کردن درب جلو دیگ و بررسی آجرهای نسوز

باز کردن درب عقبی  دیگ

بازکردن درب کوره

تمیز کاری سمت آتشخوار  و لوله دود

بررسی وضعیت آجرهای نسوز درب عقبی و تعمیر آنها در صورت نیاز

بستن و آب‌بندی درب جلویی با واشر نسوز در صورت نیاز

بازرسی محفظه آبگیر از نظر خوردگی و رسوب

تعویض همه واشرهای دریچه بازدید

بررسی وضعیت عملکرد لول کنترل و نحوه ست شدن آن با مشعل

بررسی وضعیت سنسور شعله

بررسی وضعیت عملکرد سوپاپ اطمینان

بررسی کارکرد کنترلرها و همبندها و تنظیمات در صورت لزوم

بررسی کنترلرهای آب تغدیه

روشن کردن مشعل و راه‌اندازی دیگ بخار و نشت یابی درها در صورت امکان

بررسی کیفیت احتراق و تنظیم آن در صورت لزوم بازنگری نتایج بازرسی

انجام ضخامت سنجی در شبکه جلو، شبکه عقب، کوره، راپر، پاس 2، بدنه

انجام تست هیدرواستاتیک با استفاده از پمپ آب جهت بالابردن فشار داخلی دیگ بخار

دستگاه ضخامت سنج التراسونیک جهت ضخامت سنجی شبکه و کوره و بدنه دیگ بخار
دستگاه ضخامت سنج التراسونیک جهت ضخامت سنجی شبکه و کوره و بدنه دیگ بخار

فرآیند تست و بازرسی فنی دیگ بخار جهت شناسایی نقاط نشتی در شبکه جلو و عقب ، لوله های آتشخوار و غیره انجام می شود .

در طی فرآیند بازرسی دیگ بخار (بویلر) از صحت عملکرد تجهیزات کنترلی مانند

سوپاپ اطمینان، پرشرسوئیچ، لول کنترل، سنسور مشعل، ترمواستات اگزوز ، آبنما و مانومتر و غیره مطمئن می شویم .

مطابق آیین نامه دیگ های بخار و طروف تحت فشار تست ادواری بایستی بصورت سالیانه و پس از هر گونه تعمیرات کلی یا جابجایی دیگ بخار انجام شود .

فرآیند ادواری تست و بازرسی دیگ بخار توسط مشاورین حفاظت فنی وزارت کار انجام می شود و در صورت فقدان عدم انطباق ، گواهینامه یکساله برای دیگ یا مخزن تحت فشار صادر می گردد .

در هنگام بازرسی دیگ بخار ، بایستی از طریق باز کردن دریچه آدم رو بالای دیگ بخار ، وضعیت لوله های اتش خوار را بررسی نمود

در صورتیکه میزان رسوبات چسبیده به لوله ها بیشتر از ۵ میلیمتر بود نیازمند اسید شویی می باشد .

تست فنی دیگ بخار(بویلر) ، دیگ آبداغ و دیگ آبگرم در دو مرحله انجام می شود :

  • تست فنی در مرحله ساخت دیگ بخار(بویلر)  ،‌ دیگ آبداغ و دیگ آبگرم
  • تست فنی ادواری دیگ بخار(بویلر)  ،‌دیگ آبداغ و دیگ آبگرم

نکته : استاندارد ساخت دیگ بخار و دیگ آبداغ BS 2790 یا ISIRI 4231 و استاندارد ساخت دیگ آبگرم BS 855 یا ISIRI 7911 می باشد .

تست فنی و بازرسی  سالیانه دیگ های بخار(بویلر) و دیگ های آبگرم به شرح ذیل می باشد :

بررسی تجهیزات و ابزارآلات کنترلی

انجام فرآیند ضخامت سنجی شبکه های جلو ، عقب، بدنه، راپر، کوره

انجام فرآیند تست هیدرواستاتیک با استفاده از آب با دمای ۷ درجه سانتیگراد

بازدید داخل محفظه آبگیر

بازدید داخل محفظه احتراق (کوره)

بررسی صحت عملکرد تجهیزات کنترلی مانند لول کنترل، سنسور مشعل ، پرشر سوئیچ ، ترمواستات اگزوز و غیره

تست هیدرواستاتیک به منظور شناسایی نشتی در شبکه های جلو و عقب و کوره و بدنه و پاس دو با استفاده از فشار آب انجام می شود .

در اجرای فرآیند تست فنی دیگ بخار بایستی حداقل از ۲۴ ساعت قبل از شروع فرآیند تست دیگ بخار خاموش شده و پس از سرد شدن ،

فرآیند آماده سازی دیگ بخار که شامل کور کردن و بستن تمامی مسیر های دیگ بخار (از قبیل لوله های لول کنترل، سوپاپ اطمینان و … )بجزء ورودی پمپ آب و مانومتر (فشارسنج) که بایستی باز باشند و

باز کردن درپوش شبکه جلو، شبکه عقب، درب کوره (از قسمت جلو دیگ) و درب عقب کوره جهت دسترسی به  پاس دو انجام می شود .

ضخامت سنجی

پس از سرد شدن و آماده سازی دیگ، ابتدا توسط دستگاه ضخامت سنج (التراسونیک)، ضخامت شبکه های جلو و عقب و کوره و بدنه و پاس دو اندازه گیری شده و در چک لیست مربوطه ثبت می گردد .

تصویر لول کنترل دیگ بخار و آبنما مغناطیسی دیگ بخار
تصویر لول کنترل دیگ بخار و آبنما مغناطیسی دیگ بخار

تست هیدرواستاتیک

سپس جهت انجام تست هیدرواستاتیک از اپراتور دیگ بخار می خواهیم که پمپ آب را در حالت دستی گذاشته

که در این مرحله در حین آبگیری دیگ ، از اپراتور می خواهیم که اقدام به باز کردن شیر هواگیری دیگ نماید پس از انجام فرایند هواگیری و خروج از شیر مربوطه ، شیر هواگیری بسته شده و اجازه می دهیم که

فشار آب داخل دیگ تا یک و نیم برابر فشار مجاز افزایش یابد (دمای آب بایستی معادل ۷ درجه سانتیگراد

باشد)، سپس پمپ آب را خاموش کرده و دیگ تا مدت ۳۰ دقیقه تحت فشار فوق الذکر نگه داشته می شود .

در طی این مدت با استفاده از چراغ قوه اقدام بازرسی از شبکه های جلو ، عقب، کوره و پاس ۲ می نماییم و در صورت وجود هر گونه نشتی،

بلافاصله فشار دیگ را پایین می آوریم ، در انتهای زمان ۳۰ دقیقه تست هیدرواستاتیک، فشار آب را پایین می آوریم و

از اپراتور درخواست جایگذاری سوپاپ اطمینان در محل خود می نماییم مجددا فرآیند بالابردن فشار تا مرحله فعال شدن

سوپاپ اطمینان پیش می رویم و نهایتا در صورتیکه سوپاپ اطمینان در میزان فشار مناسبی

فعال شد فشار را تخلیه نموده و فرآیند تست هیدرواستاتیک به پایان میرسد

فرایند ساخت و بازرسی حین ساخت کلیه دیگ‌های بخار و آبداغ بر اساس کدام استاندارد ملی انجام می شود ؟

استاندارد ملی به شماره ۴۲۳۱

فرایند بازرسی دیگ‌های آبگرم بر اساس کدام استاندارد ملی انجام می‌شود ؟

استاندارد ملی به شماره ۷۹۱۱

فرآیند بازرسی مخازن تحت فشار بر اساس کدام استاندراد ملی انجام می شود ؟

استاندارد ملی به شماره ۱۸۱۳۲

بازرسی و نگهداری دیگ بخار

بدون تعمیر و نگهداری و بازرسی، ایمنی و قابلیت اطمینان دیگ بخار نمی تواند تضمین شود و ممکن است کارکنان و سایر افراد را در معرض خطراتی برای سلامت و ایمنی خود قرار دهد. به عنوان مثال، تشکیل رسوب می تواند باعث ایجاد نقاط داغ در داخل دیگ ها شود که می تواند منجر به انفجار شود.

کارفرمایان، از جمله افراد خوداشتغال، موظفند اطمینان حاصل کنند که کارخانه هایی مانند دیگ ها تا حدی بازرسی می شوند که خطرات مربوط به استفاده از کارخانه را زیر نظر داشته باشند.

به عنوان یک کارفرما، باید از یک فرد ذیصلاح بخواهید که بازرسی های دوره ای داخلی و خارجی بویلرهای بدون مراقبت، از جمله آزمایش های عملیاتی و تعمیر و نگهداری لازم را برای اطمینان از ایمن و قابل اعتماد بودن دیگ ها انجام دهد.

بازرسی دوره ای دیگ بخار

بازرسی های دوره ای باید سالم بودن دیگ و مناسب بودن آن برای سرویس را مطابق با شرایط طراحی و استفاده عادی ارزیابی کند.

یک گواهی یا گزارش بازرسی باید بیان کند که دیگ قبل از اینکه بعد از تمیز کردن، بازرسی، سرویس یا تعمیر مجدداً مورد استفاده قرار گیرد، قابل استفاده است.

نگهداری دیگ بخار

یک برنامه بازرسی و نگهداری موثر دیگ بخار باید شامل موارد زیر باشد: یک بررسی روزانه/روتین و تست عملیات برای:

اطمینان حاصل کنید که یک بررسی قبل از عملیات انجام شده است برای حذف ناخالصی هایی که ممکن است بر دقت آنها تأثیر بگذارد، شیشه های آب نما را از بین ببرید عملکرد تجهیزات امنیتی سطح آب مانند دستگاه کم آب را بررسی کنید فشار دیگ بخار و سطح گیج آب را بررسی کنید تا مطمئن شوید که در پارامترهای توصیه شده قرار دارد

اطمینان حاصل کنید که هر گونه نشت بخار فوراً اصلاح شود طبق توصیه شرکت تصفیه آب دیگ بخار را انجام دهید تا مطمئن شوید که مواد شیمیایی در محدوده توصیه شده قرار دارند تا از تشکیل رسوب در داخل دیگ جلوگیری شود.

اطمینان حاصل کنید که سطوح داغ در معرض از جمله لوله کشی، عایق و/یا محافظت می شوند

اطمینان حاصل کنید که برگه های اطلاعات ایمنی (SDS) برای مواد شیمیایی دیگ بخار جاری و به راحتی برای هر شخصی در محل قابل دسترسی است.

اطمینان حاصل کنید که تجهیزات حفاظت فردی مناسب (PPE) ارائه شده است اطمینان حاصل کنید که هیچ ماده قابل اشتعال در مجاورت دیگ ذخیره نمی شود.

بر اساس مقررات کالاهای خطرناک (ذخیره و جابجایی) ، یک متصرف از محل هایی که در آن کالاهای خطرناک نگهداری و جابجا می شوند باید اطمینان حاصل کنند که تا آنجایی که منطقاً عملی است، منابع اشتعال در هیچ منطقه خطرناکی در محل وجود ندارد. اطمینان حاصل کنید که کپسول های آتش نشانی در فواصل 6 ماهه در دسترس و سرویس هستند

یک نظر

  • سلام، این یک دیدگاه است.
    برای شروع مدیریت، ویرایش و پاک کردن دیدگاه‌ها، لطفا بخش دیدگاه‌ها در پیشخوان را ببینید.
    تصاویر نویسندگان دیدگاه از Gravatar گرفته می‌شود.

  • دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.