تشریح فرآیند بازرسی دیگ بخار مطابق استاندارد ملی ایران به شماره ۴۲۳۱

چک لیست بازرسی دیگ بخار
چک لیست بازرسی دیگ بخار
۹ شهریور ۱۳۹۶
نمایش همه
بازرسی ديگ بخار مطابق استاندارد

بازرسی ديگ بخار مطابق استاندارد

۱-۱  – بازرسان دیگ بخار :

بازرسان آن چنان که در این قسمت به آنها رجوع می شود باید افرادی باشند که توسط سازمانهای بازرسی که به عنوان مرجع معتبر بازرسی در کشور محل ساخت و یا نصب شناخته شده ‏اند , استخدام شده و آموزش می یابند .
بازرس , برای اهداف بازرسی و یا گواهی نمودن دیگ های تحت مقررات این استاندارد باید مستقل از سازنده و خریدار بوده و در استخدام هیچیک از آنها نباشد , بجز در مواردی که دیگ بخار توسط سازمانهای دولتی و یا تحت تکفل خریداری می‏ شوند . در این موارد واحدهای بازرسی برسمیت شناخته شده این سازمانها می توانند بازرسی های مقرر شده در این استاندارد را انجام دهند .

۱-۲  – بازرسی در جریان ساخت دیگ بخار :

۱-۲-۱  – هر دیگ بخار در طول ساخت باید توسط بازرسین رسمی و یا گواهی شده از طرف مرجع معتبر بازرسی , مورد بازرسی قرار گیرد . به منظور اطمینان از اینکه مواد , ساخت و آزمایش‏ها از تمامی جهات مطابق این استاندارد باشند , بازرسی‏های کافی باید انجام گیرند .
مرجع معتبر بازرسی حق دارد که خواهان شواهدی دال بر انطباق طرح با این استاندارد باشد .
مرجع معتبر بازرسی باید به کارهای سازنده دیگ بخار مادامی که کار در حال انجام یافتن است , دسترسی داشته و باید در بازرسی از مراحل ساخت و در رد هر قسمتی که با این استاندارد مطابقت نمی‏نماید آزاد باشد .
مرجع معتبر بازرسی باید قبل از شروع ساخت دیگ بخار , سازنده را از مراحلی از ساخت که در آنها آزمایشات ویژه مواد انجام خواهد شد , آگاه سازد , و سازنده باید مرجع معتبر بازرسی را از اینکه این مراحل چه زمانی فرا خواهند رسید , آگاه نماید , لیکن این امر نباید از انجام آزمایشات مرجع معتبر بازرسی در هر یک از مراحل دیگر و یا از رد مواد و طرز کار در هر زمانی که خراب تشخیص داده شوند , جلوگیری نماید .
۱-۲-۲ – مرجع معتبر بازرسی  باید آزمایش‏ها را در مراحل زیر به عمل آورد  :
الف : زمانی که ورق ها به کارگاه سازنده دیگ بخار می رسد :
* علائم مشخصه روی ورق ها با آنهائی که در گواهی نامه سازنده ورق ثبت شده بازرسی گردد .
*  نتایج گزارش شده از خواص مکانیکی و شیمیائی در گواهینامه سازنده ورق با خصوصیات ارائه شده در استاندارد کنترل شود .
* نظارت برای علامت گذاری صفحات آزمایشی جهت شناسائی قبل از اینکه ورق‏ های مادر بریده شوند .
ب :  زمانی که ورق های پوسته و صفحات انتهائی شکل داده شده و لبه‏ های ورق ها برای جوشکاری آماده شده باشند , و زمانی که صفحات آزمایشی متصل می شوند .
ج : در خلال مراحل مختلف جوشکاری زیر , در صورت تناسب با روش جوشکاری و همانگونه که بین سازنده و مرجع معتبر بازرسی توافق شده باشد .
* زمانی که اولین لایه جوش در امتداد درزهای اصلی و صفحات آزمایش گذاشته می شود .
* زمانی که این درز جوش‏ها در یک طرف کامل شده و برای جوشکاری طرف دیگر دیگ بخار آماده می شوند .
* به هنگام تکمیل شدن جوشها .
د : بازرسی فیلم‏ های پرتونگاری و یا گزارشات آزمایش غیر مخرب .
ه : زمانی که نمونه‏ های آزمایش جوش از صفحه آزمایشی که قبلا انتخاب شده است , جهت گواهی آزمایشات مورد نیاز آماده شده باشند .
و : زمانی که دریچه ها آماده شده‏اند , زمانی که لوله ‏های پایه و یا اتصالات مشابه در جای خود خال جوش شده‏اند و متعاقبأ به هنگام تکمیل دیگ بخار .
ز : به هنگام تکمیل ساخت دیگ بخار , در طول آزمایش هیدرولیکی و دوباره پس از پایان آزمایش جهت بازرسی داخلی و

خارجی .

  ۳-۱-  آزمایشهای فشار دیگ بخار :

۱-۳-۱  – زمانی که تمامی جوشکاری ها تکمیل شده باشند و پس از عملیات حرارتی , در صورتی که آئین نامه مقرر بدارد , هر دیگ بخار باید تحت فشاری مساوی ۵/۱ برابر فشار طراحی , به طریق هیدرولیکی , بدون نشانه‏ای از ضعف یا عیب , آزمایش شود . مرجع معتبر بازرسی باید شاهد آزمایش باشد .
۱-۳-۲ – آزمایش فشار باید برای حداقل ۳۰ دقیقه ادامه یابد .
از نقطه نظر ایمنی , مهم است که دیگ بخار به طرز مناسبی از هوا تخلیه شود تا از تشکیل حباب‏ های هوا قبل از اجرای آزمایش فشار جلوگیری گردد .
یادآوری ۱: توصیه می‏شود که دمای آب , در طول آزمایش هیدرولیک از ۷ درجه سانتیگراد کمتر نباشد .
یادآوری ۲: بعد از اتمام ۳۰ دقیقه توصیه می‏شود که قبل از نزدیک شدن به دیگ بخار جهت بازرسی از نزدیک , فشار به حداقل ۱/۱ فشار طراحی و حداکثر ۹/۰ فشار آزمایش هیدرولیکی کاهش داده شود .
یادآوری ۳: در پایان آزمایش هیدرولیکی , تخلیه فشار بایستی به صورت تدریجی باشد .
۱-۳-۳ پس از بازرسی کامل دیگ بخار اگر معلوم شود که در طول و یا بعد از آزمایش هیدرولیکی به تعمیراتی احتیاج است پس از تکمیل تعمیرات و پس از هر گونه عملیات حرارتی , دیگ بخار را باید دوباره مطابق روش توصیف شده در بالا  تحت آزمایش  فشار قرار داد .

ارائه مدارک دیگ بخار :

 ۲-۱  – نقشه‏ ها , مدارک و اوراق اطلاعاتی دیگ بخار

۲-۱-۱ نقشه‏ ها , مدارک و یا اوراق اطلاعاتی , اطلاعات کامل در مورد اندازه ‏ها و فشار طراحی هر دیگ بخار به همراه جزئیات موادی که در ساخت آن بکار رفته باید از طرف سازنده در اختیار خریدار و مرجع معتبر بازرسی قرار گیرد . اگر نصب دیگ در محل توسط سازنده تقبل نشده باشد , وی باید اطلاعات کاملی در مورد نصب مناسب دیگ فراهم آورد .
۲-۱-۲ پس از تکمیل نمودن دیگ ، در صورت لزوم ، نقشه ‏های مناسب ،  مدارک و اوراق اطلاعاتی برای آگاهی مرجع معتبر قانونی باید همراه آن باشد .
فیلم ‏های پرتونگاری , گزارش ‏های آزمون آلتراسونیک , نمودار های عملیات حرارتی و پرونده ‏های مربوط به بازرسی های درون کارخانه‏ای باید حداقل به مدت ۵ سال توسط سازنده دیگ بخار حفظ شوند .
۲-۲  – گواهی نامه‏ های دیگ بخار :
سازنده باید گواهی نامه‏ای در مورد اینکه هر دیگ بخار از تمامی جهات مطابق این استاندارد طرح , ساخته و آزمایش شده است , صادر نماید . و این گواهی نامه باید توسط مرجع معتبر بازرسی به عنوان شاهد اینکه دیگ بخار این چنین ساخته و آزمایش شده , تائید شود . اگر نصب توسط مرجع معتبر بازرسی دیگری بازرسی شده , هر یک از مراجع معتبر بازرسی باید گواهی نامه را در رابطه با کاری که نظارت نموده‏اند تائید نمایند .
اگر عملیات طراحی و ساخت توسط سازمانهای جداگانه‏ای صورت گرفته باشد هر سازمان باید در رابطه با کاری که انجام داده , گواهینامه‏ای صادر نماید . به نوعی دیگر نیز می‏توان گواهی نامه‏ای مشترک صادر نمود که توسط هر یک از سازمانها در رابطه با کاری که انجام داده امضأ شده باشد. هر گواهی نامه آنچنان که در بالا ذکر گردید باید توسط مرجع معتبر بازرسی تائید شود .
گواهی نامه باید حداکثر فشار مجاز کاری ( فشار طراحی ,) و شماره‏های ردیف سازنده دیگ بخار را شامل شود

 

مطالب ذیل جهت مطالعه ارائه شده است :

برنامه هفتگی دیگ های بخار:
در حالتی که مشعل روشن است، با حضور مسئول تأسیسات دیگ های بخار، کلید پمپ تغذیه آب را روی حالت خاموش قرار داده و بگذارید در اثر تبخیر، سطح آب پایین رود تا به علامت کم آبی روی شیشه آبنما برسد. در این وضعیت ، باید مشعل خاموش شده و چراغ مربوط به سطح آب کم روشن و زنگ خطر شروع بکار نماید. توسط کلید مربوطه، زنگ را قطع و اجازه دهید آنقدر بخار خارج گردد تا به سطح آب خیلی کم برسد. در این لحظه چراغ مربوط به سطح آب خیلی کم روشن شده و آژیر شروع بکار می کند. صدی آژیر توسط کلید مربوطه قطع و پس از اینکه این مراحل به خوبی کنترل شد، پمپ تغذیه آب را روشن و آبگیری را کامل کرده و مشعل را روشن نمیید. ین مراحل جهت اطمینان از عملکرد سیستم کنترل آب انجام می شود. دیگ نمی بایست مدت زیادی در حالت سطح آب خیلی کم باقی بماند.
تجهیزات هشدار دهنده دیگ از قبیل زنگ ها و لامپ ها را کنترل نمایید.
صافی پمپ تغذیه را کنترل نموده و در صورت نیاز آنرا تمیز نمایید.
وقتی که مشعل درحال کار می باشد، چشم الکتریکی را از جای خود خارج کنید. شعله باید بلافاصله قطع و چراغ اخطار روشن شده و آژیر شروع بکار نماید. بدین ترتیب مدار کنترل شعله بررسی می گردد.
چشم الکتریکی را با پارچه ی نرم و تمیز پاک کرده و در جای خود قرار دهید.
الکترودهی جرقه زن و فنجانک سوخت (۱) یا نازل (۲) را کنترل و درصورت مشاهده رسوب تمیز نمایید.
اتصالات دمپر هوا و سوخت را کنترل نمایید.

برنامه ماهانه  :
* یاطاقان های پروانه دمنده را گریس کاری کنید.
* موتور های الکتریکی را طبق دستورالعمل کارخانه سازنده روغن کاری نمایید.
* پمپ تغذیه را از نظر نشت و یا ایجاد سر و صدا بررسی کنید.
* صافی سوخت را بازدید کرده و در صورت نیاز، با گازوئیل شستشو نمایید.
* صافی پمپ آب را باز کرده و در صورت لزوم، رسوبها و گرفتگی احتمالی آنرا رفع و صافی را کاملا تمیز نمایید.
* کلیه اتصالات و شیرها را ا ز نظر نشت، کنترل کرده و در صورت اشکال آنها را رفع عیب نمایید.

برنامه فصلی  :
* مشعل را کاملا تمیز کرده و از نظر نشت کنترل کنید.
* لوله های پاس ۲ و ۳ را (در صورت وجود دوده در لوله ها) توسط برس مخصوص تمیز نمایید.
* با رعایت کلیه نکات ایمنی، دریچه های آدم رو و دست رو را باز کرده، داخل دیگ را از نظر رسوب و زنگ زدگی به صورت کامل بازدید نمایید.

تذکر:  موارد فوق رادر اولین فصل کاری دیگ انجام دهید و بعد از آن با توجه به میزان بهره برداری از دیگ، برای انجام آنها می توان اقدام نمود. بدین معنی که می توان تعیین کرد که در چه فاصله زمانی لوله ها و در چه فاصله زمانی داخل دیگ را می بایست بازدید کرد. باید در نظر داشت که حداکثر زمان تمیز کاری لوله ها از سه ماه تجاوز ننماید، چون با تمیز نگه داشتن لوله ها، بازدهی دیگ بیشتر خواهد شد. چنانچه سطوح لوله بری مدت طولانی تمیز نشود، علاوه بر پایین آوردن ظرفیت اسمی دیگ، عمر لوله ها هم کاهش می یابد.